Wydarzenie, wpisujące się w obchody 400. rocznicy sprowadzenia kamedułów do Rytwian, zgromadziło badaczy z Polski i Litwy, którzy podzielili się swoimi najnowszymi odkryciami na temat wpływu zakonu kamedułów na kulturę, religię i życie społeczne Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku. Więcej na ten temat przeczytasz w naszym innym artykule. LINK

Pierwszego dnia konferencji prelegenci skupili się na historii fundacji klasztorów kamedulskich oraz roli ich fundatorów, prezentując referaty na temat wpływu zakonów na kulturę, religię i życie społeczne Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku. LINK

Zwieńczeniem pierwszego dnia konferencji była Msza św. pod przewodnictwem bp. Krzysztofa Nitkiewicza oraz koncert Zespołu Muzyki Dawnej "Floripari". LINK

Drugiego dnia kontynuowano panele dyskusyjne, podczas których badacze z Polski i Litwy dzielili się wynikami swoich najnowszych badań, a wymiana informacji między naukowcami zaowocowała planami na przyszłe publikacje i pogłębienie badań nad dziedzictwem kamedulskim w Polsce i na Litwie.

Podczas konferencji badacze przedstawili różnorodne aspekty działalności kamedułów. Ks. prof. dr hab. Tomasz Moskal z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II podkreślił, że jest to już czwarte sympozjum poświęcone historii Rytwian i kamedułów. W poprzednich edycjach skupiano się na duchowości eremickiej oraz roli Rytwian w kontekście Wielkiego Księstwa Litewskiego.

- Fundacje eremów w XVII wieku miały miejsce w niezwykle trudnym dla Rzeczypospolitej czasie - wojny, pusty skarb, rokosze - zauważył ks. Moskal. - Mimo to, znajdowali się fundatorzy gotowi wspierać zakon. To wydarzenie opatrznościowe, że życie kamedulskie zostało zaimplantowane na ziemiach polskich i stało się częścią naszej codzienności - podkreślił.

Ks. Wiesław Kowalewski, dyrektor Pustelni Złotego Lasu, zwrócił uwagę na nieustanne odkrywanie nowych aspektów związanych z historią kamedułów.

- Konferencja wnosi bardzo dużo, odkrywa tajemnice, które do tej pory nie były pokazane światu - zauważył ks. Kowalewski. - Jednak ciągle jest nam mało. Po odkryciu pewnych płaszczyzn pojawiają się kolejne, które trzeba badać. To odkrywanie Pustelni ma dwie płaszczyzny: materialną i teoretyczną. Z jednej strony mamy płaszczyznę materialną: prace konserwatorskie, remontowe, zagłębianie się w architekturę, malarstwo, rzeźbę. Odkrywamy zarówno istniejące, jak i nieistniejące eremy dzięki pracom archeologicznym. Z drugiej strony, strona teoretyczna dotyczy życia kamedułów, ich reguły, codziennego funkcjonowania. Odkrywanie tych tajemnic nieustannie trwa - dodaje.

Organizacja konferencji nie była łatwa ze względu na niewielką liczbę specjalistów w tej dziedzinie.

- Ciężko zebrać wszystkich fachowców w jednym czasie i miejscu - przyznał ks. Kowalewski. - Ale kiedy się udało, każdy z nich przywiózł bogactwo tematyki, którą się zajmuje. To są bardzo szczegółowe, niszowe dziedziny odkrywane powoli.

Obecność badaczy z Polski i Litwy umożliwiła wymianę doświadczeń i źródeł, co zdaniem ks. Moskala otwiera nowe perspektywy dla przyszłych badań.

- Wymiana informacji między wykładowcami pozwala patrzeć optymistycznie na jeszcze głębsze badania nad kamedułami. Okazuje się, że źródła ukryte czy nierozpoznane nagle są dostępne dzięki współpracy - stwierdził ks. Moskal.

Prof. dr hab. Jolanta Marszalska z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie podkreśliła brak współczesnych badań nad kamedułami, szczególnie w kontekście duchowości i wkładu kulturowego zakonu.

- Konferencja jest początkiem głębszych badań nad zakonnikami, którzy żyli w ukryciu i pozostawili niewiele pism - zaznaczyła profesor.

Obecnie Pustelnia Złotego Lasu pełni rolę ośrodka rekolekcyjnego, gdzie każdy może znaleźć duchowe wyciszenie w murach dawnych kamedulskich cel. Mimo że zakon nie funkcjonuje już w tym miejscu, duchowość i spokój eremu nadal przyciągają wiernych i turystów.

- Historia eremu w Rytwianach to nie tylko dzieje klasztoru, ale również ludzi, którzy przez wieki troszczyli się o to miejsce. Kameduli pozostawili tu trwały ślad, który inspiruje do poszukiwania wewnętrznego spokoju i bliskości z Bogiem - podkreślił ks. Moskal.

Konferencja odbyła się pod patronatem honorowym biskupa sandomierskiego Krzysztofa Nitkiewicza oraz rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie ks. prof. dr hab. Ryszarda Czekalskiego. W skład komitetu organizacyjnego weszli: prof. dr hab. Jolanta Marszalska, ks. prof. dr hab. Waldemar Graczyk, ks. prof. dr hab. Tomasz Moskal oraz ks. Wiesław Kowalewski.

W perspektywie przyszłości planowane jest wydanie publikacji pokonferencyjnej, która ma stać się kompendium wiedzy na temat kamedułów w Rzeczypospolitej i Wielkim Księstwie Litewskim. Uczestnicy wyrazili nadzieję, że współpraca naukowa przyczyni się do jeszcze pełniejszego zrozumienia historii i dziedzictwa kamedulskiego.

- Dzięki wspólnym wysiłkom możemy lepiej poznać i docenić dziedzictwo kamedulskie, które stało się integralną częścią naszej historii i kultury - podkreślił ks. Moskal.