Wydarzenie, wpisujące się w obchody 400. rocznicy sprowadzenia kamedułów do Rytwian, zgromadziło badaczy z Polski i Litwy, którzy przez dwa dni dzielą się swoimi badaniami na temat wpływu zakonów kamedulskich na kulturę, religię oraz życie społeczne Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku.

Pierwszy dzień konferencji zdominowały panele poświęcone fundacjom klasztorów kamedulskich i ich fundatorom. Prelegenci przedstawili różnorodne aspekty działalności zakonów, koncentrując się na ich znaczeniu dla rozwoju duchowego, kulturowego i edukacyjnego regionów, w których były zakładane. Wystąpienia dotyczyły m.in. procesu zakładania klasztorów przez szlachtę oraz fundatorów takich jak Jan Magnus Tęczyński, który odegrał kluczową rolę w sprowadzeniu kamedułów do Rytwian. Zakony kamedulskie, dzięki wsparciu swoich fundatorów, stały się miejscami nie tylko modlitwy, ale i schronienia dla lokalnych społeczności oraz centrami, które promieniowały na życie intelektualne Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku.

Zwieńczeniem pierwszego dnia obrad była Msza Święta pod przewodnictwem biskupa sandomierskiego Krzysztofa Nitkiewicza. Koncelebrowali m.in ks. prof. dr hab. Tomasz Moskal z KUL, ks. prof. dr hab. Waldemar Graczyk z UKSW, dyrektor pustelni Wiesław Kowalewski. We wspólnej modlitwie wzięli udział prelegenci oraz pracownicy Pustelni Złotego Lasu.

Biskup ordynariusz nawiązał w homilii do przypadającego 12 września liturgicznego wspomnienia Najświętszego Imienia Maryi. Podkreślił, że Matka Boża jest patronką klasztornego kościoła w Rytwianach i była duchową przewodniczką dla żyjących tutaj kamedułów. Przywołując następnie adhortację Evangelii Gaudium papieża Franciszka, kaznodzieja wskazał na potrzebę stworzenia w samych sobie duchowej przestrzeni, w której niczym w nazaretańskim domku Maryi czy w kamedulskim klasztorze będzie można spotykać się z Bogiem.

Na zakończenie dnia odbył się również koncert w wykonaniu Zespołu Muzyki Dawnej "Floripari", który powstał w 1994 roku. Jednym z jego współzałożycieli jest Aleksander Tomczyk. Ideą muzyków jest przybliżanie i prezentowanie polskiej dawnej sztuki muzycznej. Zespół wykonuje muzykę na instrumentach historycznych z uwzględnieniem dawnych technik wykonawczych.

Drugi dzień konferencji (13 września) przyniesie dyskusje dotyczące codziennego życia mnichów kamedulskich, piśmiennictwa w klasztorach oraz wpływu wydarzeń politycznych na funkcjonowanie zakonów. Uczestnicy wysłuchają prelekcji na temat troski o zdrowie mnichów, organizacji przestrzeni klasztornej oraz roli księgozbiorów w szerzeniu wiedzy. Zakończenie obrad będzie poświęcone losom zakonników po kasacie klasztorów w XIX wieku. Na koniec zaplanowano zwiedzanie historycznej Pustelni Złotego Lasu.

Konferencja jest otwarta dla wszystkich zainteresowanych, a wstęp wolny.

W skład komitetu organizacyjnego weszli: prof. dr hab. Jolanta M. Marszalska z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, ks. prof. dr hab. Waldemar Graczyk, również reprezentujący UKSW w Warszawie, ks. prof. dr hab. Tomasz Moskal z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II oraz ks. Wiesław Kowalewski, dyrektor Pustelni Złotego Lasu w Rytwianach.

Patronat honorowy nad konferencją objęli: bp Krzysztof Nitkiewicz, biskup diecezji sandomierskiej, oraz ks. prof. dr hab. Ryszard Czekalski, rektor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.   .