Mszy Świętej przewodniczył bp Edward Frankowski, biskup pomocniczy senior diecezji sandomierskiej. Homilię wygłosił ks. dr Piotr Tylec, historyk Kościoła, który w przystępny sposób przypomniał dzieje parafii i podkreślił jej znaczenie dla kształtowania tożsamości lokalnej społeczności. W liturgii wzięli udział mieszkańcy Janowa i okolic, przedstawiciele duchowieństwa oraz lokalnych władz.

– To wspólnota o długiej i dobrze udokumentowanej historii. Jej korzenie sięgają XIV wieku, a wiele wskazuje na to, że zorganizowane życie parafialne istniało tu jeszcze wcześniej – powiedział ks. Tylec.

Uroczystość wieńczyła dwudniowe świętowanie. W sobotę 28 czerwca odbyło się sympozjum naukowe, podczas którego dziewięciu prelegentów przedstawiło dzieje parafii Biała oraz sanktuarium janowskiego w kontekście religijnym, społecznym i historycznym. [LINK].

Od Białej do Janowa

Parafia wywodzi się ze wsi Biała, leżącej na rubieżach średniowiecznej diecezji krakowskiej. W rejestrach papieskich z lat 1325–1327 pojawia się pleban Świętosław, co stanowi najstarszą znaną wzmiankę o tej wspólnocie. Z czasem Biała stała się ważnym ośrodkiem duszpasterskim w regionie.

Kluczowym momentem w historii było nadanie praw miejskich nowej osadzie – Janowowi – w 1640 r. i objawienia maryjne, które miały miejsce pięć lat później. W ich następstwie powstało sanktuarium Matki Bożej, które z czasem przejęło rolę duchowego centrum. W 1867 r., po kasacie klasztoru dominikanów, parafię formalnie przeniesiono z Białej do Janowa.

  Archiwalne zdjęcie kościoła w Białej. Archiwum parafii

Historia nie tylko duchowa

W czasie zaborów i wojen światowych parafia nie traciła znaczenia – odgrywała także rolę patriotyczną. W XX wieku, mimo represji ze strony władz komunistycznych, zachowała ciągłość duszpasterstwa. W 1985 roku odbyła się koronacja obrazu Matki Bożej Janowskiej, a w 2015 r. świątynia otrzymała tytuł kolegiaty.

Tradycja i odpowiedzialność

Obchody jubileuszu miały nie tylko wymiar wspólnotowy, ale też edukacyjny. Sympozjum pozwoliło uczestnikom spojrzeć na dzieje parafii z perspektywy źródłowej i krytycznej, a liturgia była momentem dziękczynienia za ciągłość wiary i wspólnoty.

– Nazywamy ją parafią "700+", bo to nie tylko liczba lat, ale też wyraz trwania i odpowiedzialności. Dziedzictwo nie jest czymś zamkniętym w archiwum – to zobowiązanie wobec teraźniejszości – podsumował ks. Tylec.

  Obecny wygląd sanktuarium Matki Bożej Różańcowej Łaskawej. ks. Grzegorz Słodkowski /Foto Gość

Więcej na ten temat będzie można przeczytać w sandomierskim dodatku do papierowego wydania "Gościa Niedzielnego", który ukaże się na niedzielę 6 lipca.