Ziemia Sandomierska była pierwszym sprawdzianem bojowym dla powstałych Legionów Polskich. Tu odbyły się pierwsze szarże ułanów Bieliny i tu pochowano pierwszych poległych żołnierzy. Na tym szlaku Józef Piłsudski wręczył pierwsze nominacje oficerskie.

Powstałe w Krakowie z ochotników działających w Galicji Polskich Drużyn Strzeleckich i Związku Strzeleckiego Legiony Polskie już w połowie sierpnia 1914 r. wkroczyły Kielc. Mimo, że jeszcze w szeregach armii austriackiej, jednak już identyfikowane jako polskie wojsko, zaczęli bój o wolną Ojczyznę. Ich pierwszy szlak bojowy prowadził dokładanie po ziemi sandomierskiej.

Szlak kadrówki

  Oficerowie legionowi przed dworem w Konarach Archiwum prywatne - Jak doskonale wiemy Pierwsza Kompania Kadrowa już 12 sierpnia 1914 r. wkroczyła do Kielc i mimo zwycięskiej potyczki z Rosjanami wycofali się ze względów taktycznych. Nie trwało to długo, bo już 22 sierpnia legioniści wkroczyli na nowo do miasta pozostając na dłużej. W tym czasie legiony liczą już niemal 3 tys. żołnierzy. Piłsudski zdawał sobie doskonale sprawę z niedostatecznego wyszkolenia i wyposażenia swojego wojska dlatego zachowywał się bardzo zachowawczo i nie narażał oddziałów na niepotrzebne starcia z wrogiem - wyjaśnia Marek Lis, historyk.

W historii 1 Pułku Piechoty Legionów bardzo znaczący był pobyt w Jakubowicach pod Sandomierzem. To właśnie tam Józef Piłsudski wydał swój pierwszy rozkaz nominacyjny mianując 137 legionistów oficerami. – Dziś mało się o tym mówi, ale z tym naszym patriotyzmem po latach niewoli nie było aż tak kolorowo. Nie wszędzie witano legiony z otwartymi rękami, nie w każdym dworze mogli znaleźć przyjazną atmosferę. Trzeba pamiętać, że to na armię rosyjską mówiono tutaj nasi, bo w niej walczyli siłą brani tutejsi rekruci. Ponad to wycofujące się poprzednio wojska austro-węgierskie zrabowały z tych terenów co się tylko dało. Dlatego początkowo z rezerwą podchodzono do piłsudczyków – podkreśla historyk.

  Okopy pod Konarami Archiwum prywatne Najsłynniejszą bitwą stoczoną przez Pierwszą Brygadę Legionów w naszym rejonie była ta, która rozegrała się pod Konarami koło Klimontowa. Legioniści byli już liczącą blisko 5,5 tys. żołnierzy jednostką. Dysponowali artylerią, karabinami maszynowymi i całym zapleczem logistycznym i zaopatrzeniowym.