Podczas uroczystego wernisażu ekspozycji "Srebro i sól. Solniczki z Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka" goście mieli okazję nie tylko podziwiać unikatowe dzieła rzemiosła artystycznego, ale także wsłuchać się w opowieść o soli jako jednym z najcenniejszych surowców dawnej Europy.

Wystawa została przygotowana we współpracy Muzeum Zamkowego w Sandomierzu i Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka. Prezentuje srebrne naczynia do soli i przypraw z okresu od końca XV do początków XX wieku, pochodzące z najlepszych europejskich warsztatów i reprezentujące niemal wszystkie najważniejsze style w historii sztuki – od gotyku po art déco.

Otwarcie ekspozycji było jednocześnie podkreśleniem dobrej i konsekwentnie rozwijanej współpracy między obiema instytucjami. Dyrektor Muzeum Zamkowego w Sandomierzu dr hab. Mikołaj Getka-Kenig, zaznaczył, że wystawa doskonale wpisuje się w profil sandomierskiej placówki, która od lat gromadzi jedną z najcenniejszych w Polsce kolekcji sreber artystycznych.

– Muzeum Zamkowe posiada wyjątkowy zbiór sreber stołowych i toaletowych, szczególnie z XVIII i XIX wieku, reprezentujących najlepsze warsztaty europejskie – wiedeńskie, paryskie, berlińskie, petersburskie czy londyńskie. Historia srebra jako materiału artystycznego jest nam szczególnie bliska, dlatego współpraca z Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce była czymś naturalnym – podkreślał dyrektor.

Choć ekspozycja została ulokowana w kameralnej sali Zamku Królewskiego, jej niewielki rozmiar sprzyja bliskiemu kontaktowi z prezentowanymi dziełami. – To przestrzeń idealna do pokazania małych, a zarazem niezwykle kunsztownych obiektów. W takich warunkach można w pełni docenić piękno i wartość historyczną tych małych arcydzieł kultury stołu – mówił.

O owocnej współpracy mówił również dyrektor Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka Jan Godłowski. Podkreślił zarówno historyczne, jak i współczesne więzi łączące obie instytucje. – Ta wystawa jest owocem współpracy muzeów ziemi krakowskiej i sandomierskiej. Łączy nas nie tylko przeszłość i zamki królewskie, ale także współczesność. Oba muzea realizują obecnie remonty w ramach programu FEnIKS, dlatego cieszymy się, że nasze zbiory nie trafiły do magazynów, lecz mogą być prezentowane w pięknych wnętrzach Zamku Królewskiego w Sandomierzu – mówił dyrektor.

Wystawa ukazuje nie tylko kunszt dawnych złotników, ale także znaczenie soli w historii Europy. Przez wieki była ona surowcem strategicznym, towarem luksusowym i symbolem prestiżu. Naczynia przeznaczone do jej przechowywania wykonywano z drogocennych materiałów i powierzano ich tworzenie mistrzom rzemiosła.

Zwiedzający mogą zobaczyć zarówno eleganckie, proste formy, jak i fantazyjne solniczki w kształcie zwierząt, postaci czy miniaturowych pojazdów. Całość uzupełniają elementy srebrnej zastawy stołowej z kolekcji Muzeum Zamkowego w Sandomierzu, ikonografia oraz okazy soli kryształowej nawiązujące do wielowiekowej tradycji kopalni w Wieliczce.

Ekspozycja "Srebro i sól. Solniczki z Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka" będzie dostępna dla zwiedzających od 27 stycznia 2026 roku do 31 stycznia 2027 roku. Wystawa została dofinansowana ze środków Województwa Świętokrzyskiego i objęta honorowym patronatem Marszałek Województwa Świętokrzyskiego Renaty Janik.

Autorami i kuratorami wystawy są: Klementyna Ochniak-Dudek – kustosz i kierownik Działu Sztuki i Etnografii Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka oraz Renata Grzebuła – adiunkt w Dziale Sztuki Muzeum Zamkowego w Sandomierzu.