Nowy numer 4/2023 Archiwum

Flisacy już w UNESCO

1 grudnia bieżącego roku flisactwo wpisane zostało na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.

W Rabacie, stolicy Maroka, gdzie zebrał się Komitet Światowego Dziedzictwa tej organizacji flisaków z Bractwa Flisackiego pw. św. Barbary z Ulanowa reprezentowała trzyosobowa delegacja w składzie: Kamil Chmielowski, cechmistrz bractwa, Grzegorz Kumik, cechmistrz wtóry, oraz Jerzy Pachla, retman. Członkowie bractwa czekali na ten dzień aż osiem lat.

Ulanów stał się teraz już nie tylko polską, ale także światową stolicą flisactwa. – Idea wpisu na listę światową UNESCO pojawiła się po wpisie ulanowskich tradycji flisackich na listę krajową. Pomyślałem wówczas, że blisko 400-letnia tradycja tego wspaniałego zawodu zasługuje na wyróżnienie nie tylko w Polsce, ale też w Europie i na całym świecie. Tym bardziej że flisactwo jest kultywowane w wielu krajach Starego Kontynentu – wyjaśnił Kamil Chmielowski.

To, że flisackie tradycje w Ulanowie są naprawdę żywe, potwierdza wpis na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego z 2014 r. Czytamy w nim między innymi, iż bractwo cały czas prowadzi spływy Sanem, Wisłą, Odrą i Wartą. Pielęgnowane są także takie elementy tej tradycji jak gwara, nazewnictwo, pieśni czy obrzędy flisackie. – Szczególnie widowiskowy jest obrzęd promowania nowych adeptów na flisaków zwyczajnych lub honorowych. Odbywa się to zgodnie z tradycją na tratwie i zwie chrztem frycowym – powiedział K. Chmielowski. Ostatnio przeprowadzano go jednak na galarze „Ryszard”. Nosi on imię zasłużonego flisaka Ryszarda Bryły. Pochodził z rodziny o tradycjach flisackich. Jego dziadek był retmanem. Chrzest flisacki otrzymał 19 lipca 1993 r. pod Osią Górą podczas Flisu Szlakiem Praojców Ulanów–Gdańsk. Uczestniczył w siedmiu flisach. – Poprzez swoje wieloletnie doświadczenie zawodowe i biegłość w zakresie tradycyjnej sztuki flisackiej przyczynił się do odnowienia Bractwa Flisackiego. Potrafił też przekazać kunszt retmański swoim następcom, uaktywniając grupę entuzjastów fachu flisackiego, co zaowocowało uruchomieniem spławów w formie turystyczno-rekreacyjnej – dodał Grzegorz Kumik.

Wpis na listę UNESCO poprzedziła wieloletnia praca nad dokumentacją blisko 400-letniej tradycji zarobkowego spławiana drewna i różnorodnych towarów z Ulanowa do Gdańska, a także współczesnej działalności reaktywowanego w 1991 r. Bractwa Flisackiego pw. św. Barbary. A ponieważ flisactwo to nie tylko Polska, ulanowscy flisacy zaprosili do współpracy również bratnie organizacje z Austrii, Czech, Hiszpanii, Łotwy oraz Niemiec. Po kilku latach przygotowań, 30 marca 2021 r., wniosek o wpis flisactwa na reprezentatywną listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości trafił do UNESCO. Został złożony przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Reklama

Zapisane na później

Pobieranie listy