Nowy Numer 25/2019 Archiwum

Zapomniany brat

Dzięki wystawie w Muzeum Historycznym Miasta Tarnobrzega można poznać niezwykle barwne życie Bronisława Piłsudskiego, genialnego badacza.

Powodem powstania kolekcji dotyczących kultur ludów afrykańskich, azjatyckich gromadzonych przez Muzeum Miejskie w Żorach, jest pragnienie ocalenia pamięci wybitnych Polaków, których los zesłał na dalekie antypody. Tak też stało się w przypadku Bronisława Piłsudskiego, badacza historii, tradycji Ajnów, ludu zamieszkującego południowy Sachalin oraz Hokkaido, na których pojawili się ponad 6 tys. lat temu.

– W naszych podręcznikach do historii często opis wydarzeń czy dzieje ich uczestników urywają się. Wybuchają powstania, po ich upadku następują albo wielka emigracja, albo zsyłki, na które trafiają powstańcy. I tu zainteresowanie autorów się kończy. Tymczasem dalej zaczynają się toczyć niebywale interesujące wydarzenia, tworzą się fantastyczne biografie, tak jak w przypadku Bronisława Piłsudskiego, starszego brata Józefa, marszałka Polski – mówi Lucjan Buchalik, dyrektor muzeum w Żorach, które udostępniło Muzeum Historycznemu Miasta Tarnobrzega wystawę „Świat Ajnów – od Bronisława Piłsudskiego do Shigeru Kayano”. Bronisław Piłsudski za udział w przygotowaniach do zamachu na cara Aleksandra III został zesłany na Sachalin na 15 lat. – Jak wielu innych Polaków zaangażował się w pracę, przystępując do badań etnograficznych – opowiada Buchalik. Zainteresowanie Piłsudskiego wzbudził lud Ajnów, zamieszkujący południowy Sachalin, który swą kulturą, oraz wyglądem mocno odbiegał od innych nacji żyjących w tamtym rejonie. W prowadzonych badaniach Bronisław wykorzystywał najnowocześniejsze zdobycze ówczesnej techniki, w tym fonograf Edisona, dzięki któremu na ponad stu wałkach utrwalił nagrania mowy i pieśni ajnuskich. Zrobił również setki zdjęć, spisał wiele legend i obyczajów. Jego zainteresowanie Ajnami nie było przypadkowe, poznał bowiem i pokochał Chuusammę, krewną wodza plemienia, którą poślubił. – Doczekał się z nią dwojga dzieci – syna Sukezō i córki Kyō, która urodziła się już po ostatecznym opuszczeniu przez niego Sachalinu. Ostatnim potomkiem w linii męskiej Piłsudskich jest wnuk Bronisława – Kazuyasu Kimura, syn Sukezō, mieszkający w Jokohamie w Japonii – wyjaśnia dyrektor żorskiego muzeum. – Ponieważ ma dwie córki, męska linia Piłsudskich wygaśnie wraz z jego odejściem. Ogromną zasługą Bronisława Piłsudskiego jest utrwalenie języka Ajnów, którym obecnie, jak szacują naukowcy, potrafi posługiwać się zaledwie kilka, może kilkanaście osób. Do pochodzenia ajnuskiego przyznaje się ok. 20 tys. osób, zamieszkujących w przeważającej mierze Hokkaido. Piłsudski aktywnie włączył się w życie Ajnów, pośrednicząc m.in. w ich kontaktach z rosyjskimi urzędami, ucząc uprawy nowych roślin. Dzięki swojemu zaangażowaniu zyskał nawet miano ajnuskiego króla. Sachalin opuścił w 1905 r. i przez Stany Zjednoczone powrócił na ziemie polskie. Osiadł w Zakopanem, gdzie podjął badania nad kulturą i historią górali podhalańskich. Po wybuchu I wojny światowej, jako poddany rosyjski zmuszony opuścić zabór austriacki, udał się do Szwajcarii. W 1917 r. przeniósł się do Paryża. Nie znalazł tam ani szczęścia, ani uznania, ani zatrudnienia. Mimo że jego dokonania i prace o Ajnach oraz innych ludach zamieszkujących Sachalin cieszyły się poważaniem i popularnością, jako osoba bez formalnego uniwersyteckiego wykształcenia był ignorowany i zbywany. Doświadczył wówczas autentycznego ubóstwa. Problemy materialne oraz wzmagająca się depresja prawdopodobnie pchnęły go do targnięcia się na własne życie. Jego ciało wyłowiono z Sekwany 17 maja 1918 r., sześć miesięcy przed przekazaniem władzy w odradzającej się Polsce jego młodszemu bratu Józefowi Piłsudskiemu. Dzięki wystawie prezentowanej w tarnobrzeskim muzeum, która trafiła doń dzięki zabiegom Beaty Kotasiak-Wójcik, kustosz MHMT, można poznać barwne i tragiczne życie Bronisława Piłsudskiego, jego dokonania, a przede wszystkim kulturę i życie Ajnów z przełomu XIX i XX stulecia. Wystawa potrwa do 19 maja.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Reklama

Zapisane na później

Pobieranie listy

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL