Nowy numer 43/2020 Archiwum

Nie tylko turki

Dział Etnograficzny Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli rozpoczął realizację projektu poświęconego Gwardii Narodowej.

Jej początki sięgają roku 1818 r., kiedy powstała z inicjatywy Dominika Horodyńskiego, adiutanta Tadeusza Kościuszki. Celem projektu „Z życia gwardzisty. Tradycja i transformacje Gwardii Narodowej z Majdanu Zbydniowskiego” będzie jej ukazanie nie tylko jako tzw. turków, czyli straży grobowej. Trzeba pamiętać o narodowowyzwoleńczym charakterze Gwardii – podkreśla Elżbieta Skromak, koordynator projektu.

Projekt przewiduje m.in. wykonanie fotograficznej dokumentacji udziału w ważnych wydarzeniach o charakterze patriotycznym i religijnym w całym 2015 roku. Najbliższym będzie XXIII Podkarpacka Parada Straży Grobowych w Gniewczynie Trynieckiej. Jednym z elementów projektu jest konkurs zatytułowany „W Gwardii od pokoleń”. Jest on skierowany do rodzin, które mogą poszczycić się udokumentowaną wielopokoleniową tradycją przynależności do Gwardii Narodowej. Konkurs będzie ogłoszony pod koniec kwietnia. Jego rozstrzygnięcie wraz z otwarciem plenerowej wystawy i promocją albumu będzie miało miejsce we wrześniu. Od 1973 r. komendantem liczącej 39 osób Gwardii Narodowej w Majdanie Zbydniowskim jest 67-letni Adam Chciuk. Tworzą ją tylko mężczyźni, najmłodszy ma 16 lat. – Do lat 60. ubiegłego wieku musieli to być rodowici mieszkańcy Majdanu Zbydniowskiego.

Obecni kandydaci rekrutują się także z Zaleszan, Kępia Zaleszańskiego czy Skowierzyna. Dobrze jest, gdy młodzi ludzi ukończyli służbę wojskową, chociaż z tym coraz trudniej. Mundury szył nam wojskowy krawiec w Rzeszowie. Każdy członek Gwardii ma też szablę i dystynkcje – opowiada komendant. W Majdanie Zbydniowskim mieszka kilkanaście rodzin, których członkowie należą do gwardii od pokoleń. Adam Chciuk wprawdzie z takiej rodziny się nie wywodzi, ale do Gwardii należy od 1962 r. Jesienią 2015 r. Muzeum Regionalne uruchomi wirtualne archiwum tradycji ludowych dolnego Nadsania z odsłoną pierwszą – strażą grobową z Zaleszan. Portal będzie sukcesywnie powiększany o kolejne zagadnienia i zjawiska kulturowe, które wyróżniają tutejszy region. Projekt „Z życia gwardzisty” został dofinansowany przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego w ramach programu „Dziedzictwo kulturowe. Priorytet kultura ludowa i tradycyjna”.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama