Mszy św. sprawowanej przy ołtarzu polowym u stóp sanktuarium przewodniczył metropolita krakowski kardynał Stanisław Dziwisz wraz z bp Krzysztofem Nitkiewiczem, ordynariuszem sandomierskim oraz biskupem seniorem Edwardem Frankowskim. Uroczystość rozpoczęła procesja z relikwiami Drzewa Krzyża Świętego z kaplicy sanktuarium na plac celebry. Uczestniczyły w niej liczne poczty sztandarowe organizacji społecznych, orkiestra wojskowa, Rycerze Kolumba oraz liczni wierni. Rozpoczynając wspólną modlitwę uroczyście odczytano dekret Stolicy Apostolskiej nadający zaszczytny tytuł Bazyliki Mniejszej starożytnej świątyni. Podczas homilii metropolita krakowski kard. Stanisław Dziwisz mówił o znaczeniu i wielkiej wartości krzyża, jako znaku prawdziwej miłości.

– W centrum dziejów świata, które są dziejami zbawienia, stanął krzyż. Jest on wstrząsającym, najbardziej czytelnym i wymownym świadectwem miłości Boga do człowieka. (…) Krzyż bez miłości był niegdyś znakiem okrutnej i haniebnej śmierci, był przerażającym znakiem rozpaczy. Krzyż, do którego został przybity Syn Boży, stał się na zawsze znakiem największej miłości. (…) Jezus wziął ze sobą na krzyż to wszystko, co najtrudniejsze w losie człowieka. Wziął ze sobą nasze grzechy i słabości, nasze cierpienia i naszą śmierć. Na krzyżu dokonało się największe zwycięstwo Boga i człowieka. Na krzyżu został wywyższony Syn Człowieczy, by wywyższyć człowieka, „aby każdy, kto w Niego wierzy, miał życie wieczne”. (…) Poprzez krzyż człowiek zobaczył na nowo perspektywę swego losu, swego na ziemi bytowania. Zobaczył, jak bardzo go umiłował Bóg. Zobaczył i stale widzi w świetle wiary, jak wielka jest jego własna wartość – mówił do zebranych kard. Stanisław Dziwisz.

Na wspólnej modlitwie zgromadzili się parlamentarzyści, władze wojewódzkie i samorządowe, przedstawiciele różnych organizacji i instytucji państwowych i społecznych, liczni kapłani, seminarzyści i osoby życia konsekrowanego. Z wielu parafii leżących w pobliżu świętokrzyskiego sanktuarium oraz z dalszych stron przybyli licznie pielgrzymi oraz świętokrzyscy turyści.

Na zakończenie wspólnej modlitwy bp Krzysztof Nitkiewicz podziękował za obecność metropolicie krakowskiemu kardynałowi Stanisławowi Dziwiszowi oraz za wspólną modlitwę przybyłym pielgrzymom. – „Krzyż trwa, choć zmienia się świat!” Blask krzyża rozproszył przed wiekami mroki pogaństwa, jego przesłanie stało się fundamentem nowej cywilizacji, z której wyrasta nasz naród. Niech krzyż, dar Bożej miłości, będzie także dla nas kierunkiem, sposobem życia i bramą do wiecznego szczęścia – podkreślił biskup K. Nitkiewicz.