Nowy numer 28/2018 Archiwum

Wojacy i pątnicy

Archeolodzy przypuszczają, że pochowani w kościele św. Jakuba średniowieczni rycerze byli uczestnikami wypraw krzyżowych. Wskazują na to inskrypcje na pielgrzymich laskach.

Wdominikańskim kościele św. Jakuba dokładnie 20 lat temu odkryto trzy średniowieczne płyty nagrobne z charakterystycznymi mieczami. Kolejnych sześć podobnych znaleziono u cystersów w Wąchocku i Radomiu. – Te płyty to znaleziska luźne, niezwiązane z konkretnymi pochówkami. Miejsca ich odnalezienia związane są z ich ponownym użyciem – wyjaśnia dr Marek Florek z Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie. Oprócz znaku mieczy wyrytego na płytach, na kilku z nich wyryto inne przedmioty bądź zamieszczono płaskorzeźby. Początkowo badacze uważali je za pastorały lub laski opackie, ewentualnie krzyże procesyjne lub włócznie.

– Można zaproponować jeszcze inną interpretację tych przedstawień, a mianowicie, że są to mniej lub bardziej stylizowane laski pielgrzymie. Jeśli przyjmiemy taką analizę, to wskazywałoby to jednoznacznie, że zmarli, których groby płyty te nakrywały, byli rycerzami – krzyżowcami. Laska pielgrzyma była bowiem w średniowieczu atrybutem nie tylko osób pielgrzymujących do miejsc świętych, wiernym towarzyszem podróży, symbolizującym walkę z szatanem, ale także rycerzy krzyżowych, nazywanych często właśnie mianem „pielgrzymi” – wyjaśnia archeolog. Według badaczy, miecz, ze względu na swój kształt podobny do krzyża, szczególnie nadawał się do umieszczenia na nagrobku jako symbol rycerza – chrześcijanina walczącego za wiarę. Historycy łączą pochówki nie tylko z rycerzami Henryka Sandomierskiego (1130–1166), z którymi wyprawił się w latach 1153–1154 r. do Ziemi Świętej, ale także z jego ekspedycjami na tzw. krucjaty pruskie, które traktowano podobnie jak wyprawy krzyżowe. Miejsce pochowania także potwierdza te przypuszczenia, bo to właśnie Henryk Sandomierski po swoim powrocie z Palestyny przypuszczalnie ufundował pierwszy przeddominikański kościół św. Jakuba w Sandomierzu. Sprowadzeni w 1266 r. do miasta zakonnicy, rozpoczynając budowę nowej świątyni, prawdopodobnie używali do jej wznoszenia ciosy i detale kamieniarskie pochodzące ze starszego kościoła, w tym płyty nagrobne, które umieścili w posadzce i przy wzmocnieniach filarów kościoła.

« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy

Rekalma