Pierwsze wystąpienie nowego dyrektora było przede wszystkim prezentacją kierunków rozwoju instytucji na lata 2026-2030. Marcin Adamczewski podkreślał, że Muzeum Zamkowe posiada bogate zbiory i wyjątkową siedzibę, jednak stoi dziś przed koniecznością zmian organizacyjnych, programowych i wizerunkowych.
– Największym wyzwaniem dla Muzeum Zamkowego w Sandomierzu jest przejście od instytucji o charakterze regionalnym do nowoczesnego ośrodka o znaczeniu ponadregionalnym i międzynarodowym – mówił dyrektor.
Jak zaznaczył, celem jest stworzenie miejsca, do którego przyjeżdża się nie tylko "do Sandomierza", ale przede wszystkim "do Zamku Królewskiego w Sandomierzu". Szczególną rolę ma odgrywać w tym historyczna siedziba muzeum, która ma stać się rozpoznawalną marką na mapie polskiej kultury.
Kluczowym elementem najbliższych lat będzie realizacja projektu "Zamek Otwarty – kompleksowa modernizacja zespołu budynków wystawienniczych i magazynowych Muzeum Zamkowego w Sandomierzu", finansowanego z programu FEnIKS. Jak podkreślał dyrektor, nie chodzi jedynie o remont infrastruktury, lecz o głęboką transformację całej instytucji.
Projekt obejmuje poprawę dostępności, bezpieczeństwa zbiorów oraz stworzenie nowych warunków ekspozycyjnych. W ramach przedsięwzięcia powstanie sześć nowych wystaw stałych: "Gabinet numizmatyczny", "Zamek sandomierski – historia", "Ziemia Sandomierska – archeologiczny raj", "Galeria sztuki polskiej", "Galeria sreber" oraz "Krzemień pasiasty – klejnot Sandomierza". Równolegle organizowane będą wystawy czasowe, które mają stać się przestrzenią testowania nowych rozwiązań ekspozycyjnych i narracyjnych.
– Realizacja projektu FEnIKS nie jest wyłącznie inwestycją infrastrukturalną, ale początkiem długofalowej transformacji muzeum w nowoczesne centrum ochrony, interpretacji i promocji dziedzictwa kulturowego – podkreślał.
W swojej koncepcji dla sandomierskiego muzeum kładzie nacisk na budowę silnej marki Zamku Królewskiego.
ks. Grzegorz Słodkowski /Foto Gość
Jednym z najbardziej wyrazistych elementów przedstawionej koncepcji jest budowa nowej marki instytucji. Dyrektor zapowiedział rozpoczęcie dyskusji dotyczącej zmiany nazwy na "Muzeum Zamek Królewski w Sandomierzu". Jego zdaniem pozwoliłoby to lepiej wykorzystać potencjał historycznej siedziby i podkreślić rangę instytucji.
Wizja przedstawiona przez Marcina Adamczewskiego zakłada także rozwój działalności wystawienniczej wykraczającej poza tradycyjne muzealnictwo regionalne. W planach znajduje się wystawa poświęcona początkom polskiej sztuki współczesnej z dziełami takich twórców jak Wojciech Fangor, Stefan Gierowski, Magdalena Więcek czy Aleksander Kobzdej. Muzeum zamierza również rozwijać kolekcję sztuki współczesnej, zwłaszcza twórczość artystów związanych z doświadczeniem opozycji antykomunistycznej lat 80. i 90. XX wieku.
Wśród nowych inicjatyw znalazły się dwa międzynarodowe festiwale konkursowe – Festiwal Rysunku oraz Festiwal Form Przestrzennych. Dyrektor zapowiedział również zwiększenie liczby wydarzeń muzycznych. Docelowo koncerty fortepianowe i kameralne miałyby odbywać się nawet raz w miesiącu.
Jednym z najbardziej ambitnych projektów jest próba pozyskania do zbiorów muzeum portretu Fryderyka Chopina autorstwa Louisa Gallaita, powstałego jeszcze za życia kompozytora. Wokół tego dzieła miałby powstać cykl wydarzeń muzycznych "Pod okiem Chopina", łączący wystawy i koncerty.
Ważnym elementem koncepcji jest także działalność edukacyjna. Muzeum ma rozwijać ofertę skierowaną do dzieci, młodzieży, rodzin, seniorów oraz osób ze szczególnymi potrzebami. Szczególne miejsce zajmuje młodzież szkół podstawowych i ponadpodstawowych, którą dyrektor postrzega jako przyszłych ambasadorów instytucji.
Nowy dyrektor wielokrotnie podkreślał, że muzeum powinno stać się ważnym ośrodkiem dla całej historycznej ziemi sandomierskiej. W jego wizji Sandomierz ma integrować środowiska naukowe, artystyczne i kulturalne województw świętokrzyskiego, podkarpackiego, małopolskiego i lubelskiego.
Zapowiedział rozwijanie współpracy z ośrodkami akademickimi, szczególnie z Uniwersytetem Jana Kochanowskiego w Kielcach oraz Uniwersytetem Rzeszowskim. Muzeum ma również wspierać młodych twórców i otwierać się na współpracę międzynarodową.
Istotnym filarem działalności pozostaną badania naukowe. Dyrektor zapowiedział analizę dotychczasowych kierunków badań, rozwój współpracy z krajowymi i zagranicznymi instytucjami oraz możliwość rozszerzenia badań archeologicznych prowadzonych na terenie dawnej ziemi sandomierskiej.
Podczas spotkania z dziennikarzami Marcin Adamczewski odniósł się również do kwestii wpisu Sandomierza na listę UNESCO. Zapowiedział analizę dotychczasowych działań i sprawdzenie możliwości podjęcia kolejnych kroków w tym kierunku. Jego zdaniem potencjał historyczny miasta i zamku uzasadnia powrót do tych starań.
Wśród ważnych wydarzeń przyszłych lat wskazał także rok 2028, związany z 50. rocznicą wyboru kard. Karola Wojtyły na papieża. W tym kontekście dostrzega przestrzeń do współpracy z Kościołem i organizacji wydarzeń przypominających związki św. Jana Pawła II z Sandomierzem.
Nowy dyrektor nie ukrywał, że przed muzeum stoją również wyzwania organizacyjne. Zapowiedział uporządkowanie spraw formalnych, przeprowadzenie audytu organizacyjnego, rozwój kompetencji pracowników oraz poszukiwanie nowych partnerów, sponsorów i darczyńców.
– Muzeum ma ambicje, możliwości i potencjał, by stać się instytucją o znaczeniu ogólnopolskim – podkreślał Marcin Adamczewski, przedstawiając wizję rozwoju sandomierskiego zamku na najbliższe lata.
Marcin Adamczewski objął stanowisko dyrektora Muzeum Zamkowego w Sandomierzu 1 czerwca 2026 r. Został wyłoniony w konkursie i powołany przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego. Wcześniej był związany m.in. z Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie oraz realizacją projektów kulturalnych, muzealnych i inwestycyjnych o zasięgu ogólnopolskim. Uczestniczył także w przedsięwzięciach związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego, m.in. przy Centrum Opatrzności Bożej i opactwie benedyktynów w Tyńcu.
