Dziedzictwo ks. Langiego po 300 latach

Dzięki staraniom dr hab. Aleksandry Patalas, prof. UJ, w Rakowie wystąpią artyści związani z Akademią Muzyczną im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie:

• dr Łukasz Dulewicz – alt
• Katarzyna Pokrzywa, Zuzanna Kowalczyk, Emilia Włodarczyk, Amelia Bach – skrzypce, altówka
• Paweł Michalik – organy

Kierownictwo artystyczne: dr hab. Teresa Piech (AMKP w Krakowie).

Koncert poprzedzi krótkie wprowadzenie historyczne, które wygłosi dr hab. Aleksandra Patalas, prof. UJ, przybliżając postać ks. Cypriana Józefa Langiego oraz jego niezwykłą rolę w tworzeniu rakowskiej kolekcji muzycznej.

Zabrzmią utwory wokalno-instrumentalne i instrumentalne pochodzące z zachowanych rękopisów kopistycznych Langiego – muzyka, która przed trzema wiekami rozbrzmiewała w rakowskiej świątyni, a dziś ponownie wybrzmi jako hołd dla zasłużonego proboszcza i twórcy miejscowej kapeli.

Zarys historii ks. Cypriana Józefa Langiego

Ks. Cyprian Józef Langi (1688–1757) był jednym z najwybitniejszych proboszczów w dziejach parafii Raków oraz postacią, która – zapewne nieświadomie – zapisała się trwale w historii polskiej kultury muzycznej.

Urodził się 8 marca 1688 r. w diecezji chełmińskiej (dzisiejsze woj. kujawsko-pomorskie). Jego rodzina, o niderlandzkich korzeniach, osiadła w dolinie Wisły jako osadnicy zajmujący się uprawą i osuszaniem żyznych terenów.

W wieku 24 lat ukończył seminarium w Chełmnie, prowadzone przez księży misjonarzy. Prawdopodobnie dzięki ich inspiracji przeniósł się do diecezji krakowskiej, gdzie zdobył wyższe wykształcenie i doktorat obojga praw. Od 1720 r. pełnił ważne funkcje kościelne: kanonika w Wiślicy, prepozyta w Koprzywnicy, notariusza biskupiego, archidiakona w Zawichoście i kanonika sandomierskiego.

W listopadzie 1725 r. został proboszczem w Rakowie – urząd ten piastował przez blisko 32 lata, aż do śmierci 16 czerwca 1757 r. To właśnie tutaj rozwinął szeroką działalność duszpasterską, organizacyjną i artystyczną. Za jego rządów powstał nowy, okazały ołtarz główny z cudownym obrazem Matki Bożej, ufundowano dzwony i zadbano o spójny wystrój świątyni.

Najważniejszym jednak wkładem ks. Langiego w kulturę Rzeczypospolitej było powołanie w 1740 r. kapeli kościelnej, którą sam utrzymywał i wyposażał w instrumenty oraz rękopisy muzyczne. Ponad 150 zachowanych kompozycji, w dużej mierze spisanych jego ręką, stanowi dziś jedną z najcenniejszych parafialnych kolekcji muzyki XVIII wieku w Polsce – unikalny świadectwo epoki i kunsztu ówczesnych kompozytorów.

Zmarł w Rakowie i – zgodnie ze swoim testamentem – został pochowany w prezbiterium miejscowego kościoła, gdzie do dziś można oglądać jego epitafium.