Nowy numer 43/2020 Archiwum

Wiedza sprzed lat

Cenne rękopisy i inkunabuły odzyskały dawny blask, a najciekawsze archiwalia, dzięki digitalizacji, dostępne są dla wszystkich.

Sandomierska Biblioteka Diecezjalna to jeden z największych księgozbiorów kościelnych w Polsce. Przez blisko 200 lat ta książnica nie tylko zgromadziła, ale także uratowała wiele bezcennych rękopisów, inkunabułów, starodruków i książek. Dziś najcenniejsze księgi są odnawiane i konserwowane, a dawne archiwalia udostępniane w zdigitalizownych plikach. Dzięki temu sięgnięcie po starodruki czy cenne dokumenty jest dużo łatwiejsze, wygodniejsze i bezpieczniejsze.

– W 2019 r. dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach programu „Ochrona Zabytków”, udało nam się przeprowadzić konserwację 11 inkunabułów i 50 rękopisów z okresu od XV do XVII wieku. Rękopisy to unikatowe zabytki, które – jak sama nazwa wskazuje – istnieją jako jedyna i niepowtarzalna kopia danego dzieła. Są one prawdziwymi skarbami nie tylko naszej biblioteki, ale i dziedzictwa kulturowego. Z naszych zbiorów wyselekcjonowaliśmy księgi, które zostały poddane konserwacji zachowawczej, odgrzybieniu, dezynsekcji i dezynfekcji. Są to zabiegi konieczne, aby księga mogła być bezpiecznie przechowywana i nie uległa dewastacji poprzez czynniki biologiczne. Ponadto konserwacji zostały poddane oprawy tych ksiąg, czyli nawilżono skórę, w którą tomy są oprawione, odnowiono elementy klamer i dekoracji oraz uzupełniono ubytki papieru. Dzięki tym zabiegom woluminy zostały zabezpieczone na kolejne dziesiątki lat – informuje ks. Piotr Tylec, dyrektor Biblioteki Diecezjalnej w Sandomierzu. Zabezpieczono także 11 najstarszych książek (inkunabułów) wydanych między wynalezieniem druku a rokiem 1500. – Są to jedne z pierwszych drukowanych książek. Niektóre z nich zachowały się do naszych czasów jako jedyne egzemplarze. Mają one dużą wartość historyczną, ale także badawczą. Na ich podstawie możemy poznawać rozwój druku i jego techniki. Wiele z tych pozycji jest odpowiednio oznakowanych, dzięki czemu możemy ustalić, czyją były własnością, co niekiedy stanowi cenną informację dla badaczy – dodaje ks. P. Tylec. Rękopisy i inkunabuły poddane konserwacji trafiły do Biblioteki Diecezjalnej w XIX wieku w wyniku kasat zakonów i klasztorów dokonanych przez carską Rosję. – Aby konkretny pomnik sztuki piśmiennej mógł być zakwalifikowany do realizowanego przez nas projektu, musi być wpisany na listę obiektów zabytkowych oraz posiadać kwalifikacje pod względem unikatowości merytorycznej i wartości estetycznej. Można powiedzieć, że przywracamy blask najcenniejszym perłom naszego diecezjalnego księgozbioru – dodaje dyrektor biblioteki. Kolejnym projektem zrealizowanym w ubiegłym roku było unowocześnienie biblioteki cyfrowej i udostępnienie zasobów archiwalnych. – Nasza książnica od lat udostępnia swoje zbiory w ramach biblioteki cyfrowej. Zmieniająca się technika wymaga nieustannego unowocześniania sprzętu i technologii. Dzięki uzyskanym środkom udało się zakupić serwer, unowocześnić stronę i usprawnić jej działanie. Obecnie w tej elektronicznej bibliotece jest ponad 2 tys. obiektów cyfrowych, które wyświetlają się w różnych plikach dostosowanych do programu odbiorcy. Naszą stronę przystosowaliśmy także do korzystania przez osoby słabo widzące – wyjaśnia ks. P. Tylec. Oprócz przekształcenia i aktualizacji biblioteki cyfrowej program zakładał udostępnienie jednostek archiwalnych, jakie znajdują się w bibliotece, a przy tym niezbędne zabiegi konserwatorskie. – W ramach projektu udostępniono akta kościoła kolegiackiego i parafii katedralnej w Sandomierzu z okresu od XII do XX wieku, w tym między innymi przywileje kolegiaty sandomierskiej, inwentarze, wypisy z różnych dokumentów, opisy kościoła kolegiackiego, wypisy inwentarza katedry sandomierskiej, personalia kolegium mansjonarzy, kanoników, kaznodziejów czy psałterzystów. Bardzo ciekawymi zdigitalizowanymi dokumentami są kopie bractw istniejących przy kolegiacie oraz księgi ochrzczonych w latach 1653–1718. Te dokumenty cieszą się dużym zainteresowaniem, co obserwujemy po liczbie osób odwiedzających naszą bibliotekę cyfrową i przeglądających umieszczone tam dokumenty – podkreśla ks. P. Tylec. Obecnie biblioteka działa w najnowszej wersji oprogramowania dLibra. Zadanie dofinansowane zostało przez MKiDN w ramach projektu „Kultura cyfrowa”.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama