Nowy numer 47/2019 Archiwum

Ślady praprzodków w Sadowiu

Nekropolia z okresu kultury amfor kulistych dostarcza cennych informacji o społeczeństwie sprzed 5 tys. lat.

Jak większość tego typu odkryć cmentarzysko, a dokładnie zalegające w ziemi kamienie, odkrył podczas prac polowych w 2015 r. jeden z miejscowych rolników. – W trakcie usuwania kamieni odsłonił on komorę grobową oraz znajdujące się w niej kości ludzkie i fragmenty glinianego naczynia. O swoim odkryciu powiadomił Urząd Konserwatorski w Sandomierzu. Kilka tygodni później przeprowadzono badania ratownicze, mające na celu zabezpieczenie i wyeksplorowanie grobu – poinformował dr Marek Florek, sandomierski archeolog.

Cenne znalezisko

Badania ratownicze nadzorował dr Wojciech Pasterkiewicz z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Zabezpieczono odkryty grób, a następnie przeprowadzono badania metodami geofizycznymi, które wskazały, że zlokalizowane cmentarzysko może liczyć co najmniej 20 grobów. Ciekawostką okazało się to, że z częścią z nich sąsiadują tzw. jamy ofiarnicze. W kolejnych latach odkryto 10 grobów oraz rów łącznikowy stanowiska artyleryjskiego z czasów II wojny światowej. – Niestety, podczas kopania okopu uszkodzono kilka grobów. Większość zachowała jednak się w dobrym stanie. Groby zbudowano z płyt kamiennych ustawionych pionowo, natomiast dna były wykładane okruchami skał. Cechą charakterystyczną tych konstrukcji jest brak kamieni tworzących pokrywę – wyjaśnia dr Marek Florek. W grobach archeolodzy odkryli, oprócz szkieletów ludzkich, często niekompletnych, kości zwierząt oraz naczynia gliniane, siekierki krzemienne i narzędzia. Cmentarzysko w Sadowiu stało się niezwykle interesującym terenem badawczym dla archeologów.

Groby rodzinne lub zbiorowe

We wrześniu 2019 r. podjęto kolejne prace wykopaliskowe. Przebadano powierzchnię około 4,5 ara, odkrywając 5 kolejnych obiektów grobowych kultury amfor kulistych. – Groby ludzkie miały z reguły charakter pochówków zbiorowych. Do jednej jamy grobowej składano dwóch, a czasami nawet pięciu czy sześciu osobników. Z niewiadomych przyczyn po pewnym czasie otwierano taki grób, aby zabrać część szkieletu pochowanej osoby. Być może robili to członkowie najbliższej rodziny – tłumaczy dr Wojciech Pasterkiewicz, archeolog z Uniwersytetu Rzeszowskiego, który prowadzi badania. Jak wyjaśnia, szczątki zmarłych osób umieszczano w tzw. grobach skrzynkowych. Miały one postać kamiennej skrzyni, której dno oraz boki wykładano płytami. Wierzch takiego grobu był nakrywany płytami bądź w ich zastępstwie np. drewnianymi belkami lub dranicami. Podczas badań odkryto także jamy ofiarnicze lub groby zwierzęce. – Na podstawie zachowanych kości sądzimy, że były w nich składane osobniki w różnym wieku i składzie gatunkowym. Najczęściej powtarza się krowa oraz szkielet świni. Bardzo często groby takie określa się jako jamy ofiarnicze, gdyż znajdowały się w nich szczątki zwierząt poświęcone zmarłym – tłumaczy archeolog.

Bank informacji

Cmentarzysko w Sadowiu to jedno z najbardziej interesujących pod względem poznawczym cmentarzysk z późnego neolitu, z bardzo bogato wyposażonymi grobami. – Ludność kultury amfor kulistych, która zamieszkiwała nasz region, nie jest do końca odkryta i poznana, tym bardziej jej kultura i obrządek chowania zmarłych. Ludzie ci zajmowali się hodowlą zwierząt i wraz ze swoimi stadami wędrowali, dlatego nie zakładali stałych osad. Najwięcej informacji na ich temat czerpiemy z odkrywanych grobów, w które składano zestawy przedmiotów. W Sadowiu w grobach znaleziono naczynia gliniane, siekiery krzemienne, narzędzia oraz krzemienne groty strzał – opowiada dr Marek Florek. Podczas tegorocznych wykopalisk odkryto także grób kultury złockiej. Był on umiejscowiony poza skupiskami grobów kultury amfor kulistych, w południowej części zbadanego obszaru. Pozostaje teraz ustalić dokładną pozycję chronologiczną oraz relację względem siebie obu kultur. Jak zapowiadają archeolodzy, badania będą kontynuowane z racji dużej wartości poznawczej tego miejsca.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama